Nieuws
Kamerlid Van der Ham (D66): bescherm de vrijheid van meningsuiting
D66-Kamerlid Boris van der Ham is uiterst kritisch over de aanhouding van de cartoonist Gregorius Nekschot (een pseudoniem) en heeft Minister van Justitie om opheldering gevraagd.
Van der Ham vindt het vreemd dat het OM pas tweeënhalf jaar nadat er aangifte tegen Nekschot is gedaan, tot aanhouding is overgegaan. "In die tweeënhalf jaar is er ontzettend veel gebeurd, ook in het debat over de vrijheid van meningsuiting. Het argument dat moslims of andere minderheden in de samenleving zich gekwetst zouden voelen door de cartoons, doet tekort aan het debat dat zich de afgelopen anderhalf, twee jaar heeft ontsponnen. In het debat rond Fitna hebben moslims bijvoorbeeld gezegd: kom maar op, vrijheid van meningsuiting is prima. Zij zijn niet zo snel gekwetst als de minister in zijn uitingen doet voorkomen."
Juist die maatschappelijke context is van belang, aldus Van der Ham.
"De vrijheid van meningsuiting is voortdurend onderwerp van debat. Dat is goed, want vaak is het maatschappelijk debat over de vrijheid van meningsuiting veel effectiever dan het strafrecht. Het zelfreinigend vermogen van een open publiek debat kan moeilijk worden overschat. De reacties na de film Fitna van Geert Wilders lieten dat uitstekend zien. Het debat over wat wel of niet fatsoenlijk is, valt lastig te voeren in een rechtszaal. Dat kan echter wel op straat, in de krant of op televisie. Uitdagende opiniemakers zijn daarbij van groot belang. Hun recht om prikkelend te zijn, moet krachtig worden verdedigd."
Van der Ham ziet in de arrestatie van Nekschot een nieuw signaal dat het kabinet de vrijheid van meningsuiting wil beperken. "Ik heb aan deze affaire een nare bijsmaak overgehouden. De minister kondigde drie weken geleden op de website van zijn ministerie een brief aan over godslastering. Deze brief wordt ijlings teruggetrokken. Vervolgens zegt de vicepremier, de minister van Financiën, een week later dat hij het niet met de verzonden brief eens was. Dat duidt op enig verschil van mening in het kabinet over de vraag hoe om te gaan met de vrijheid van meningsuiting. Ik kan het niet hard maken, maar in de krant is wel geschreven dat deze minister wellicht via een andere weg zijn gelijk probeert te halen over de vrijheid van meningsuiting, omdat hij voor zijn opvattingen in het kabinet de handen niet op elkaar krijgt. Ik denk daarbij vooral aan wat hij de afgelopen jaren en maanden over de vrijheid van meningsuiting heeft verklaard. Als hij werkelijk vindt dat een cartoonist dertig uur moet vastzitten, dan onttrekt hij zich aan de internationale context, waarin het woord "cartoonist" al tot menig debat over de vrijheid van meningsuiting heeft geleid."
Van der Ham: "De vrijheid van meningsuiting is de hoeksteen van een open samenleving. Je kunt zeggen, denken en schrijven wat je wilt; dat moeten wij ten allen tijde verdedigen. Als je eenmaal je mening hebt geuit, kunnen medeburgers je daarop aanspreken. Ook dat is een recht in onze rechtsstaat dat wij moeten verdedigen."
(21 mei 2008)
Nieuwe vrijzinnigheid: symposium Zinweb en Universiteit Leiden
De term 'vrijzinnig', in Nederland lange tijd slechts voorbehouden aan niet-dogmatische geloofsrichtingen, wordt de laatste jaren steeds vaker gebruikt als aanduiding van een bepaalde politieke, morele of culturele grondhouding. Links en rechts, gematigd conservatief en progressief, lijken zich te kunnen vinden in het begrip. Er is sprake van een opbloei van nieuwe vrijzinnigheid. Op vrijdag 5 april 2008 organiseren Stichting Zinweb en de Universiteit Leiden (Faculteit Godsdienstwetenschappen i.s.m. de leerstoel van het Haagsche Genootschap) het symposium Nieuwe Vrijzinnigheid. Het symposium stelt de inhoud, inbreng en toekomst van de nieuwe vrijzinnige levenshouding aan de orde. Wat kenmerkt de vrijzinnige levenshouding? Is vrijzinnigheid een liberale variant van maatschappijkritiek? Is het een weerwoord tegen politiek en religieus fundamentalisme? Wat kan de bijdrage zijn van de vrijzinnigheid in een tijd waarin de Nederlander op zoek is naar identiteit en nieuw élan? Is het, zoals het opinieblad Civis Mundi in oktober 2007 stelde, tijd voor een breed vrijzinnig platform? Lees verder >>>
(26 maart 2008)
Debat: Heeft vrijzinnige politiek een toekomst?
Is er ruimte in het huidige politieke landschap voor een nieuwe doorbraak op basis van vrijzinnig-democratische beginselen? Voor een nieuwe beweging die zich verzet tegen religieuze, socialistische en conservatieve vormen van gemeenschapsdenken en tegen het volksnationalisme van Wilders en Verdonk?
(9 januari 2008)
Alexander Pechtold: vrijzinnigen niet in één liberale beweging
VVD-coryfee Hans Wiegel pleit voor het samengaan van VVD, D66, PVV en ToN in één grote liberale beweging. Uitgesloten, zegt D66-leider Alexander Pechtold in een interview in NRC Handelsblad. "Wie ook maar kan bedénken dat ik met Wilders en Verdonk in één partij of beweging zou willen zitten, heeft het afgelopen jaar niet opgelet. Ik sta een vrijzinnig-liberale koers voor en die is bij Wilders, Verdonk en ook bij de VVD ver te zoeken." Voor Pechtold staan zelfontplooiing, internationalisme en gerichtheid op de toekomst centraal en die waarden laten zich volgens de D66-leider niet vangen in termen als links of rechts. "Sociaal-economisch gezien versterkt rechts de positie van het individu, op sociaal-cultureel terrein doet links dat. En juist om die empowerment van het individu is het mij te doen. Ik wil mensen niet opsluiten in een uitkering of een sociale klasse, maar ook niet in een geloofsgemeenschap of groep. Iedereen moet zich kunnen ontwikkelen tot een zelfstandig en zelfredzaam individu."
Volgens Pechtold is de VVD naar rechts opgeschoven in een poging stemmen van Wilders en Verdonk terug te winnen. "De wedloop van rechts gaat van hard-harder-hardst tegen buitenlanders. In de nota van Henk Kamp worden DNA-tests bepleit alléén voor immigranten, een verbod voor huwelijken tussen neven en nichten alléén voor immigranten. Dat gaat regelrecht in tegen de grondrechten. De VVD staat wat de verdediging van onze grondrechten betreft dichter bij Verdonk en Wilders en dat heeft alles te maken met de jacht op stemmen." Waar Wiegel ook met Wilders in gesprek wil, noemt Pechtold de laatste een racist. "Als je van een bevolkingsgroep zegt dat die een tsunami vormt, een natuurramp, hoe moet ik dat anders kwalificeren dan racistisch? Inderdaad is zo'n twintig procent van het electoraat gevoelig voor racistische propaganda, maar tachtig procent is dat niet. We mogen ons niet laten gijzelen door die twintig procent." Wat Pechtold betreft is D66 het enige alternatief "voor mensen die hechten aan onze rechtsstaat en onze trias politica".
(bron: NRC Handelsblad, 4 december 2007)
Rapport: ruimte voor een partij met een vrijzinnig-democratisch profiel
Er is in Nederland steeds meer ruimte voor een politieke partij met een vrijzinnig-democratisch profiel. Dat is de belangrijkste conclusie van het rapport Verloren vertrouwen en de weg naar herstel dat is opgesteld in opdracht van het partijcongres van D66. De commissie-Groenman, vernoemd naar haar voorzitter, had de opdracht een analyse te maken van de verkiezingsnederlagen die D66 in de afgelopen twaalf jaar heeft geleden. In die periode zijn de Democraten 21 van de in 1994 behaalde 24 zetels kwijt geraakt. Het rapport wordt aanstaande zaterdag op het partijcongres van D66 gepresenteerd.
Het rapport is voor een belangrijk deel geschreven door Menno van der Land, initiatiefnemer van Het Vrijzinnig Alternatief en auteur van Tussen ideaal en illusie, over de geschiedenis van D66. "De kloof tussen wat de kiezer van D66 verwacht en wat de partij waarmaakt, is in de afgelopen twaalf jaar steeds groter geworden.", aldus Van der Land, die D66 beschouwt als de actuele vertolker van de vrijzinnig-democratische traditie in Nederland. "D66 heeft zich altijd van de andere partijen onderscheiden door haar manier van politiek bedrijven: integer, pragmatisch, wars van taboes en heilige huisjes, door een zakelijke beoordeling van de feiten en los van partijpolitieke belangen. Deze D66-mentaliteit is in de loop der tijd buiten beeld geraakt. De partij is – deels noodgedwongen – gaan meedoen met het 'spel' en onderdeel gaan uitmaken van het systeem. D66 is dezelfde fouten gaan maken die andere partijen ook maken, maar de publieke opinie rekent het D66 harder aan, juist omdat mensen dat niet van D66 verwachten."
Volgens het rapport kan een deel van de neergang van D66 worden verklaard uit het feit dat de Democraten in die twaalf jaar maar liefst elf jaar, als numeriek kleinste coalitiepartij, regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen. "Een zelfgekozen maar moeilijke weg die niet elke ervoor in aanmerking komende partij durft te bewandelen", aldus het rapport. "De invloed van D66, zowel voor als achter de schermen, moet niet onderschat worden", zo valt in het rapport te lezen, maar die invloed is onvoldoende geweest om het vertrouwen van de kiezers te behouden. "In de elf jaar dat D66 in de regering zat, heeft de partij veel bereikt op een breed terrein. Van de euthanasiewetgeving tot de winkelsluitingswet, van het homohuwelijk tot de hervorming van de sociale zekerheid en de gezondheidszorg. Deze winstpunten zijn echter onvoldoende geclaimd, voor de kiezers zijn veel resultaten onzichtbaar gebleven."
Verloren vertrouwen en de weg naar herstel is niet bedoeld om schuldigen aan te wijzen of als afrekening richting vorige partijleiders, benadrukt Van der Land. "Maar je moet je als politieke partij rekenschap geven van dingen die in het verleden fout zijn gegaan. Alleen dan kan je lessen trekken voor de toekomst". Volgens het rapport is de gehele partij medeverantwoordelijk voor de electorale neergang: "Iedereen die in de periode 1994-2006 deel uitmaakte van de partijtop dan wel op andere wijze een belangrijke rol speelde, is mede debet aan de gang van zaken", zo valt in de inleiding van het rapport te lezen. "Ook draagt de partij een collectieve verantwoordelijkheid: veel beslissingen zijn immers door het congres geaccordeerd of achteraf bekrachtigd."
Toch krijgt met name de partijtop harde kritiek. Van der Land: "Ons belangrijkste 'verwijt', als je dat woord wilt gebruiken, is dat de partijtop zich bij het nemen van politiek-strategische en tactische beslissingen onvoldoende rekenschap heeft gegeven van de belangrijke vraag: wat verwachten de kiezers van ons? Niet alleen je afvragen wat je eigen intentie is, maar ook hoe dat naar buiten toe overkomt, je afvragen wat de kiezers zien." Dit heeft D66 met name de laatste jaren veel schade berokkend. "De laatste jaren heeft het in de partijtop ontbroken aan eenheid en daadkracht", zo stelt Van der Land vast. "Persoonlijke ambities, verschillen van opvatting en een gebrek aan regie hebben de slagkracht van de partij ernstig beperkt en het volgen van een consequente koers en strategie onmogelijk gemaakt."
In het rapport wordt ook de worsteling van de Democraten met regeringsdeelname zichtbaar. D66 heeft er, zo stelt het rapport vast, moeite mee om bij regeringsdeelname een consistente, coherente politieke en electorale strategie te ontwikkelen. "Na de gewonnen verkiezingen in 1994 is er geen visie ontwikkeld op het consolideren van de winst. Ook in de perioden daarna is er door de partijtop geen eenduidige en consequente lijn gevolgd en hebben onderlinge verhoudingen en persoonlijke ambities een te grote rol gespeeld", aldus het rapport. Hierdoor heeft D66 haar geloofwaardigheid verloren. "Wat D66 heeft opgebroken is dat mensen niet meer geloofden in wat toonaangevende D66’ers publiekelijk zeiden."
Toch leidt dit alles niet tot de conclusie dat D66 gedoemd is van het politieke toneel te verdwijnen. Integendeel: de commissie die het rapport opstelde, ziet juist ruimte voor een herleving van D66. "Mits de partij zich weer gaat onderscheiden door haar manier van politiek bedrijven", aldus Van der Land. "In het rapport hebben we die houding geformuleerd als het streven naar een zo groot mogelijke individuele vrijheid, binnen de erkenning van medeverantwoordelijkheid voor het lot van de ander en voor de gemeenschap als geheel. En dat alles vanuit een vrijzinnige en praktische, probleemoplossende instelling." Een boodschap waar D66-leider Alexander Pechtold zich vanaf zaterdag voortdurend rekenschap van zal moeten geven.
Het rapport Verloren vertrouwen en de weg naar herstel wordt aanstaande zaterdag op het partijcongres van D66 gepresenteerd en is vanaf dat moment te lezen op www.d66.nl.
(14 november 2007)
Meer nieuws >>>